9.Sınıf Tarih dersi ilk Türk devletleri, Türklerin tarih sahnesine çıkışı konulu ders notu

9.Sınıf Tarih dersi ilk Türk devletleri, Türklerin tarih sahnesine çıkışı konulu ders notu dosyası 11-07-2019 tarihinde lise (9-10-11-12. Sınıf) kategorisinin 9. Sınıf alt kategorisine eklendi.
Açıklama 9.Sınıf Tarih dersi ilk Türk devletleri, Türklerin tarih sahnesine çıkışı konulu ders notu
Kategori 9. Sınıf Tarih
Gönderen hymerpuk
Eklenme Tarihi 11-07-2019
Boyut 2.02 M
İndirme 0
Dosyaya puan ver
0 / 5 (toplam 0 oy)


Ön izleme





Türk Adının Anlamı

       Türk adı Uygur metinlerinde “güç, kudret”, Kaşgarlı Mahmut’un Divan-ı Lügati’t Türk adlı eserinde “olgunluk çağı” Ziya Gökalp’e göre ise “töreli, kanun nizam sahibi” anlamında kullanılmıştır.  “Türk” kelimesi en yaygın olarak “güçlü – kuvvetli- olgun” anlamındadır.

       Türk adını, devlet adı olarak ilk kez Göktürkler kullandı. 2. kez ise Türkiye Cumhuriyeti. Batılı kaynaklar XI. Yüzyıldan itibaren Anadolu için “Türkiye” deyimini kullandılar

4



ATALARIMIZIN ANA YURDU ORTA ASYA’YA BİR  YOLCULUK !

6


TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE

 

Orta Asya sınırları; doğuda Kingan

Dağları, batıda Hazar Denizi, güneyde Himalaya Dağları, kuzeyde ise Sibirya Bozkırlarıdır.




     Türk tarihi yaklaşık 4000 yıllık bir geçmişe sahiptir.

     Dünya’nın en eski ve süreklilik gösteren tarihlerindendir.

     Türklerin ilk ana yurdu Orta Asya’dır.(Ural-Altay Dağları çevresi)

     Orta Asya geniş çöllerin ve bozkırların bulunduğu bir bölgedir.

     Karasal iklime sahip olan Orta Asya tarımdan çok hayvancılığa elverişlidir.( en sert kara iklimi)

     Konar-göçer yaşam tarzları vardır.



Göçebe kültürünün sonucunda şu durum ortaya çıkmıştır:

Merkezi yapı güçlenememiş,

Teşkilatçı özellik gelişememiş,

Mimari ve şehircilik ortaya çıkmamış, Ekonomi, hayvancılığa dayalı kalmış, Askeri yapıysa gelişmiştir.

ZAMANININ ULAŞIM ARACI; AT

        TÜRKLER ATI EVCİLLEŞTİREREK

İNSANLIĞIN HİZMETİNE SUNMUŞTUR.

        YİNE AT SAYESİNDE UZAK YERLERE DAHA KOLAY VE HIZLI GİTMİŞLERDİR.

        AT, SAVAŞLARDA BÜYÜK KOLAYLIK  SAĞLAMIŞTIR.

13

ÖRNEK: 2006/ ÖSS

        Türklerin göçebe bir hayat tarzından yerleşik toplum düzenine geçmeleri, beraberinde pek çok değişiklik getirmiştir.

        Aşağıdakilerden hangisinin bu değişikliklerden biri olduğu savunulabilir?

        A) Ticaret yapmaları

        B) Sanata ilgi duymaları

        C) Ekip biçme aletlerine sahip olmaları D) Topluluklar halinde yaşamaları

        E) Kendilerine özgü dilleri kullanmaları

TÜRK GÖÇLERİNİN SEBEPLERİ

        1)Ekonomik Nedenler:İklim değişikliği, nüfus artışı,kuraklık,otlak darlığı,salgın hastalıklar.

        2)Dış Baskılar:Çin ve Moğol baskısı.

        3)İç Anlaşmazlıklar:(Kut anlayışı)

        4)Yeni yerler fethetme isteği



        Not: Milat öncesinde 1700’lerde başlayan Türk göçleri Milattan sonra da sürdürülen büyük bir tarihsel süreçtir.

        Göçler sonucunda Türkler

Mezopotamya,Anadolu,Çin,Hindistan,

        Balkanlar ve Sibirya’ya yerleşmişlerdir.

        Türklerin ilk göçleri( M:Ö 2500’)de Çin’in kuzeybatısına olmuştur.

 

İskitler ve Hazarlar

Kafkaslar ve İran’a

 

Sibirler

Sibirya’ya

 

Hunlar

Orta Avrupa, Türkistan ve İran’a

 

Avar ve Peçenekler

Balkanlara

 

Kumanlar ( Kıpçaklar)

Balkanlar ve Doğu Avrupa’ya

 

Bulgarlar

Balkanlar ile Kırım arasına

 

Macarlar

Orta Avrupa’ya

 

Oğuzlar

Anadolu’ya

TÜRK GÖÇLERİNİN SONUÇLARI

1.      Türkler medeniyetlerini gittikleri yerlere taşıdılar.

(Atı evcilleştirme, demiri işleme)

2.      Türklerin belli bir coğrafyada olmaması, Türk tarihinin incelenmesini zorlaştırmıştır.

3.      Türk kültürü yayıldı. 

4.      Avrupa’ya giden Türkler, yerleşik kültüre sahip olan Slavlar arasında asimile (dejenere) olmuşlardır.

5.      Gittikleri bölgelerde yeni göç dalgalarına neden olmuşlardır.

ÖRNEK: 2004/ÖSS

        I.Türk topluluklarının boylardan oluşması

        II. Türk topluluklarının genelde yerleşik düzene geç geçmeleri

        III. Türk topluluklarının dini inançları

        Orta Asya’daki Türk devletlerinin başlangıçta, ekonomilerinin temelini hayvancılığın oluşturmasında yukarıdakilerden hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

        A) Yalnız I         B) Yalnız II       C) I ve II

D) I ve III     E) II ve III

BÜYÜK HUN İMPARATORLUĞU(ASYA

HUNLARI)

        “Benden eğerimi isteyin vereyim, atımı isteyin vereyim, çadırımı isteyin vereyim, fakat vatanımdan hiç kimse bir karış toprak istemesin vermem.” diyen Büyük Hun Komutanı Metehan’ın babası Teoman tarafından Orta Asya’da kurulduğu bilinmektedir.

        Tarihte bilinen ilk Türk Devleti’dir.

        Kurulduğu tarih ve kurucuları kesin olarak belli değildir.

        Hunlar hakkında ilk belge M.Ö 318’de Çin ile yapılan bir antlaşmadır.

        Bilinen ilk hükümdarı Teoman’dır.

        Başkentleri Ötüken’dir.

Teoman, bilinen ilk hükümdarı’dır. (M.Ö. 220)

        Türklerden korunmak için Çin devleti Çin seddini yaptı. (M.Ö. 214)

        Bilinen en ünlü hükümdarı Mete Han’dır.(M.Ö.209)

METE HAN

      Hunların en parlak dönemidir.

      Tarihte ilk defa Türkler bir bayrak altında toplandı.

      Mete zamanında Çin baskı ve denetim altına alındı.

      Çin’i yenerek yıllık vergiye bağlamış, ancak bu ülkeye yerleşmeye yada yönetmeye kalkışmamıştır. ( asimile olmamak için)

      Hunlar ikiye ayrıldı (M.S.48)

      Kuzey ve Güney Hunları.

      Not:Kuzey Hunları barıya göç etti,Güney Hunları Çin egemenliğine girdi.

Kavimler Göçü

SEBEPLERİ:

1. Çin egemenliğine girmek istemeyen Kuzey Hunları Balamir önderliğinde(M.S 375)’te Hazar denizinin kuzeyine oradan da Karadeniz’in

kuzeyine göç etmişlerdir. Hunların önünde

duramayan Germen kavimleri(Ostrogot,Vizigot,Vandal) batıya doğru göç etti.  

Hunların neden olduğu bu harekete Kavimler Göçü denir.

Kavimler Göçünün Sonuçları

     İlk Çağ’ın sonu Orta Çağ’ın başlangıcıdır.

     Bu göç sırasında birçok barbar kavim birbiriyle kaynaşarak bugünkü Avrupa milletlerinin temelini oluşturdu.

     Roma İmparatorluğu doğu ve batı olmak üzere

2’e ayrıldı.

     Avrupa Hun Devleti kuruldu.

     Avrupa’da feodalite rejimi kuruldu.

     Germenler Hıristiyanlığı kabul etmişlerdir.Böylece Avrupa’nın Hıristiyanlaşma süreci tamamlanmıştır.



Feodalite;

       Kavimler Göçü sonucu sahipsiz kalan halk, yüksek şatolarda oturan senyörlere sığınmak zorunda kaldılar. Bu senyörler Orta Çağ boyunca Avrupa’da egemenliklerini sürdürdüler.

       Feodal Bey toprakla beraber köylüyü alıp satma ve yargılama hakkına sahipti.



ÖRNEK: 1998/ÖYS

        Asya Hunları ile Çinliler arasında yaşanan en büyük sorun aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanmıştır?

        A) Çinlilerin Hunlara bağlı kavimler arasında yaptıkları propagandalar

        B) Çin sınır boylarında Hun ticaretinin denetlenmesi

        C) Hun ileri gelenlerinin Çin ipeğine düşkün olması

        D) Bazı Hun hükümdarlarının Çin prensesleriyle evlenmeleri

        E) Hunlarla Çinliler arasında İpek Yolu’na egemen  olma mücadelesi

Hunlara Karşı İzlenilen Çin Politikası

        Çin prenseslerini Türk hakanlarıyla evlendirerek, prensesin yanında Hun sarayına çok sayıda hizmetkar gönderdiler. Bu hizmetkarlar casusluk faaliyetleri yaptılar.

        Türk beylerine hediyeler göndererek onları kendilerine bağlamaya ve ekonomik olarak Çin’e bağımlı olarak yaşamaya alıştırdılar. Hediyeleri ve ekonomik yardımları birden keserek Türkleri itaat altına almaya çalıştılar.

HUNLARA AİT OĞUZ KAĞAN DESTANI

31

AVRUPA HUN DEVLETİ(375-469)

        Kavimler Göçü ile Avrupa’ya gelen Hunlar tarafından kuruldu.

        Kurucuları Balamir’dir.

        En büyük hükümdarı Atilla’dır. ( Tanrının Kamçıcı)

        Bizans’a yaptığı Balkan seferleri ile burasını vergiye bağladı.(Margos Barışı,Anatolias)

        Batı Roma’ya düzenlediği Galya ve İtalya Seferleri ile bu devleti baskı altına aldı.

        Papa’nın araya girmesi ile şehre girmedi.

        Kendisine bağlı toplulukların ve Bizans’ın saldırısıyla yıkıldı.


GÖKTÜRK DEVLETİ

     Çinlilerin bölücü faaliyetleri ve iç karışıklıklar yüzünden 2’e ayrıldılar.

     Doğu Göktürler(630)

     Batı Göktürler(659) Çin egemenliğine girdiler.

     Batı Türkistan’ın Türkleşmesini sağladılar.

II.GÖKTÜRK DEVLETİ(682-745)

     Kutluk Kağan önderliğinde bağımsız oldular.

     Kutluk Kağan dağılan Türk boylarını yeniden birleştirip,bağımsızlıklarına kavuşturdukları için ‘ilteriş’ unvanını aldı.

     NOT:Türk tarihinde yaşanan ilk bağımsızlık savaşıdır.

     En parlak dönemleri Bilge Kağan

     zamanıdır.

     Uygurlar tarafından yıkıldılar.

ORHUN ABİDELERİ

     Türk Dili ve Edebiyatının ilk önemli yazılı eserleridir.

     İslamiyet Öncesi Türk tarihinin en önemli  Türkçe eserleridir.

     Vezir Tonyukuk(727)

     Kül Tigin (732)

     Bilge Kağan(732)

     Not:Danimarkalı Wilhem Thomsen tarafından 1893’te okunmuştur.






UYGURLAR(744-840)

     İlk hükümdarı Kutluk Bilge Kül Kadir Han’dır.

     Başkentleri Ordu Balıg(Karabalasagun)’tır.

     Kırgızlar tarafından yıkıldı.

     Yerleşik hayata geçen ve şehir kuran ilk Türk devletidir.

     Tarım ile uğraşmışlardır.

     Mimari eser bırakmışlardır. (mabet)

     Mani dinini ve Budizmi benimsemişlerdir.

     Kağıt ve Matbaayı kullanan ilk Türk

     devletidir.

     Uygur alfabeleri vardır. (18 harf)

     Siyasi alandan çok kültürel alanda varlık gösterdiler.

     Moğolların Türkleşmesini sağladılar.

     Geleneksel Türk bozkır kültüründen uzaklaştılar.

41

     Not:Çin dinlerinin etkisiyle hayvansal gıdalardan vazgeçmişler buda tarıma yönelmelerinde etkili olmuştur.

     Tarımla uğraşmalarının sonucunda yerleşik yaşama geçmişlerdir.

Avrupa Hun Devleti’nde Germen lehçeleri, Slav ve Fin-Ugor dilleri, Latince ve Grekçe konuşuluyordu.

Bu durumun aşağıdakilerden hangisinin bir sonucu olduğu savunulabilir?

A.     Bizans’ın vergiye bağlanmasının

B.      Göçebe yaşam biçiminin

C.      Egemenlik sahasının genişlemesinin

D.    Feodalite rejiminin güçlenmesininE. Ülkenin hanedan üyeleri arasında paylaştırılmasının

İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinin

Genel Özellikleri

      Ekonomisi hayvancılığa dayalıdır.

      Konar göçer (yarı göçebe) yaşam vardır.

      Göçebe olmalarından dolayı ceza evleri yoktur yani cezaları uzun süreli değildir. (ölüm yada 10-15 gün hapis gibi)

      Savaşçıdırlar ve bağımsızlıklarına düşkündürler.

      Adalet ve hoşgörü sahibidirler.

      Teşkilatçı yapıları gelişmiştir. (İki Türk bir araya gelirse devlet kurmaya kalkar)

      Aileye büyük önem verilir.

      Gelenek ve göreneklerine (töre) bağlıdırlar.

      Sosyal sınıf farklılıkları ve kölelik yoktur. (göçebe yaşam olduğu için)

İskitler(Sakalar)

    Bilinen ilk Türk topluluğudur.

    Yakut Türklerinin atası olarak bilinirler.

    Yöneticilerini Türkler oluştururken halkın çoğunu İranlılar oluşturur.

    İranlılarla olan savaşları Şehnameye konu olmuştur.