6. Sınıf Türkçe Ses Olayları Konu Anlatımı

6. Sınıf Türkçe Ses Olayları Konu Anlatımı dosyası 09-04-2019 tarihinde İlköğretim-6 kategorisinin.
Açıklama 6. Sınıf Türkçe Ses Olayları Konu Anlatımı
Kategori 6. Sınıf Türk Edebiyatı
Gönderen abdullahdemir57
Eklenme Tarihi 09-04-2019
Boyut 11.51 K
İndirme 0

Dosyayı İndir

Dosyaya puan ver
0 / 5 (toplam 0 oy)

Arşivi

 

 

ÜNLÜ TÜREMESİ                                                                                                                                                      Ünsüz harfle biten bazı sözcükler “-cik” küçültme ekini aldığında kelime ile ek arasında bir ünlü türer.                                                                                                                                                                   ÖRNEK:                                                                                                                                                                                        az-cık azıcık, dar-cık daracık Bazı sözcüklerin pekiştirmesi yapılırken arada bir ünlü harf türer. Örnek: sağlam sapasağlam, gündüz güpegündüz

 ÜNLÜ DÜŞMESİ                                                                                                                                                      İki heceli bazı sözcükler ünlüyle başlayan ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlü düşer. ÖRNEK:                                                                                                                                                                         fikir-i fikri, oğul-u oğlu                                                                                                                                    Yapım eki alan bazı sözcüklerde ünlü düşmesi görülür.                                                                              ÖRNEK: oyun-a oyna-, çevir-e çevre

ÜNLÜ DARALMASI                                                                                                                                                        Düz-geniş ünlü olan “a, e” ile biten sözcükler “-yor” ekini aldığında sözcüğün sonundaki bu harfler daralarak “ı, i, u, ü” ünlülerinden birine dönüşür.                                                                          ÖRNEK:                                                                                                                                                                       bekle-yor bekliyor, anla-yor anlıyor

ÜNSÜZ BENZEŞMESİ (ÜNSÜZ SERTLEŞMESİ)                                                                                                  Sert ünsüz olan “ç, f, h, k, p, s, ş, t” seslerinden biriyle biten bir sözcük “c, d, g” yumuşak ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek aldığında bu sesler sertleşerek “ç, t, k”ye dönüşür. Buna ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) denir.                                                                                           ÖRNEK:                                                                                                                                                                          bilet-ci biletçi, sokak-da sokakta

ÜNSÜZ YUMUŞAMASI                                                                                                                                                Sert ünsüzler olan “p, ç, t, k” seslerinden biriyle biten bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde kelime sonundaki ses yumuşayarak “b, c, d, g, ğ”ye dönüşür. Buna ünsüz yumuşaması (değişimi) denir.                                                                                                             ÖRNEK:                                                                                                                                                                      Dolap-ım dolabım, çocuk-u çocuğu

 

ÜNSÜZ TÜREMESİ                                                                                                                                                      Yabancı dillerden dilimize giren tek heceli bazı sözcükler, ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında ya da ünlüyle başlayan bir yardımcı fiille birleştiklerinde sözcüğün sonundaki ünsüz tekrarlanır. Buna ünsüz türemesi (ikizleşmesi) denir.                                                                    ÖRNEK:                                                                                                                                                                      his-et- hisset-, hak-ı hakkı

ÜNSÜZ DÜŞMESİ                                                                                                                                                      “k” ünsüzüyle biten bazı sözcükler “-cik/-cek” küçültme eki aldığında kelime sonundaki “k” sesi düşer. Buna ünsüz düşmesi denir.                                                                                                      ÖRNEK:                                                                                                                                                                                 çabuk-cak çabucak, minik-cik minicik

 

 

 

 

 

 

KAYNAŞTIRMA ÜNSÜZLERİ (YARDIMCI ÜNSÜZLER)                                                                                                    Ünlü harfle biten bir kelimeden sonra ünlü harfle başlayan bir ek gelirse “n, s, ş, y” kaynaştırma ünsüzlerinden biri girer. Bu ünsüzler, kaynaştırma harfleri olarak adlandırılır. ÖRNEK:                                                                                                                                                                                  yedi-ş-er, anne-n-in,

ULAMA                                                                                                                                                            Ünsüzle biten bir kelimeden sonra ünlü ile başlayan bir kelime geldiğinde iki kelime birbirine bağlanarak okunur. Bu ses olayına, ulama denir. Örnek: Yeni bir ev aldık. Bu cümledeki ünsüzle biten “bir” sözcüğü ve kendisinden sonra gelen ünlüyle başlayan “ev” sözcüğü, birbirine bağlanarak “bi”, “rev” şeklinde okunur. Aynı şekilde “ev” ve “aldık” sözcükleri arasında da ulama bulunmaktadır.