5. Sınıf Türkçe Konu Anlatımları Ve Çalışma Kağıtları

5. Sınıf Türkçe Konu Anlatımları Ve Çalışma Kağıtları dosyası 22-04-2019 tarihinde İlköğretim-5 kategorisinin.
Açıklama 5. Sınıf Türkçe Konu Anlatımları Ve Çalışma Kağıtları
Kategori 5. Sınıf Fen ve Teknoloji
Gönderen abdullahdemir57
Eklenme Tarihi 22-04-2019
Boyut 26.14 M
İndirme 8

Dosyayı İndir

Dosyaya puan ver
0 / 5 (toplam 0 oy)

Arşivi

 

 

 

 

 

 

BİSMİLLÂHİRRAHMÂNİRRAHÎM

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   DERLEYEN VE YAZAN:

 

   ÜNAL YILMAZ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                  ‘‘Beş şey gelmeden önce, şu beş şeyin kıymetini bilin: İhtiyarlık gelmeden önce gençliğin, hastalıktan önce sağlığın, meşguliyetten önce boş vaktin, fakirlikten önce zenginliğin, ölmeden önce hayatın kıymetini bilin!’’

 

                                                                                                                                                   ( Hz. Muhammed  (S.A.V.) )

 

 

ÖNSÖZ

 

             Selâmün Aleyküm,

 

             Güzel Dilimiz Türkçe kitabını derlemeye Haziran 2015’te başladım. Tahmini olarak kitap 3 ay sonra - Eylül 2015’te - bitecekti.  Tabi, o vakitler kitabın derlemesinin 2 yıl süreceğini bilemezdim ki.

 

              Şu hayatta en iyi yaptığım şeylerden biri de eleştiriydi. İnsanların düşüncelerini, davranışlarını, yaptıkları ürünleri

 vb. rahatça eleştirebilirdim. Öğretmen arkadaşlar internette; hazırladıkları çalışma kâğıtlarını, yazılılarını, belgelerini vb. paylaşıyordu. Ben ise bu dosyaları indiriyor ancak çoğu kez beğenmiyordum, eleştiriyordum. Diyordum ki: ‘‘Bu dosya yok şöyle hazırlanmalıydı, yok böyle hazırlanmalıydı, yok şunu niye eklememiş, yok bunu niye…’’ Bir gün dedim ki: ‘‘Ben bu in-sanları eleştiriyorum da ben internette doğru dürüst ne paylaşım yaptım ki. İnternette kaç tane dosyam var. Kaç tane öğret-men arkadaşıma faydam oldu. Hemen hemen hiç dosya paylaşmadım ki ben internette.’’ Tamam, kimse beni eleştiremiyor-du fakat ortada eleştirilebilecek bir ürünüm yoktu ki. Yunus Emre Hazretleri’nin dediği gibi: ‘‘Hiç hata yapmayan insan, hiç bir şey yapmayan insandır ve hayatta en büyük hata, kendini hatasız sanmaktır!’’               

 

              O günden sonra kendime bir söz verdim. Türkçeyle ilgili bir kitap hazırlayacağım; bunu meslektaşlarımın ve öğren-cilerimin faydalanmaları için internette paylaşacağım. E tabi, bu yazıldığı kadar da kolay olmadı.  Öncelikle öğretmen arka-daşlarımın hazırlamış olduğu binlerce belgeyi bilgisayarıma indirdim. Bazı belgeleri aynen kullandım, bazılarını değiştirdim, bazılarının görsellerinden faydalandım. Herhangi bir konuda belki de yüzlerce internet sitesini ziyaret ettim. Günde ortala-ma 3-4 saatimi Güzel Dilimiz Türkçe kitabına ayırdım. Bu süreçte genellikle sıcak çaya hasret kaldım. Ne vakit kendimi kita-ba kaptırsam bakıyordum ki bizim sıcak çay olmuş soğuk çay.

 

              Belki de bana şunları diyeceksiniz:‘‘Bu kitaba mı 2 yıl uğraştın? Piyasada bundan daha iyi hazırlanmış yüzlerce kitap var… ’’ Tamam, bu görüşlerinizin bazılarına katılıyorum. Fakat benim bu konuda ne düşündüğümü anlamanız için şu kıssayı size anlatmak istiyorum: Nemrut, Hz. İbrahim Aleyhisselâm’ı yakmak için büyük bir ateş yaktırmış. Tüm mahlûkat o ateşten kaçarken bir karınca ağzında bir damla suyla ateşe doğru gidiyormuş. Nereye gittiğini soranlara o büyük ateşi söndürmeye gittiğini söylemiş. Demişler ki:‘‘Senin ağzındaki o bir damla su bu ateşi söndüremez ki.’’ Karınca da demiş ki:‘‘Olsun, hiç ol-mazsa tarafım belli olsun!’’ 

 

              Rabb’ime (C.C.) bana Güzel Dilimiz Türkçe kitabını yazmayı nasip ettiği için şükürler olsun. Paylaşımlarıyla derleme-me yardımcı olan öğretmen arkadaşlara ve sitelere teşekkür ederim. Mevlana Hazretleri’nin şu güzel sözü de hep aklınızda olsun:‘‘Dün zekiydim, Dünya’yı değiştirmek istedim. Bugün akıllıyım, kendimi değiştiriyorum.’’ Sizden tek ricam var. Lütfen dini değerlerimizin bulunduğu sayfaların çöpe atılmasına izin vermeyiniz.  İnşallah hayırlısıyla başka kitaplarda da buluşuruz sizlerle kardeşlerim…

 

              Bu arada önsözün hepsini okudunuz mu? Ne bileyim, önsözü genellikle yazan kişiden başkası pek okumaz da. Son olarak Güzel Dilimiz Türkçe kitabını yazarken şunu çok iyi öğrendim:‘‘İnsanın baş ağrıları olmadan, başarıları olmuyormuş.’’ 

 

 

                                                                                                                                                                                       10/05/2017

                                                                                                                                                                Çarşamba

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

İSTİKLÂL MARŞI’MIZ VE AÇIKLAMASI

Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak; Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak. O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;

O benimdir, o benim milletimindir ancak.

 

Şafak: Güneşin batışı (Arapça)

Sönmek: Bayrağın dalgalanmaması

Yüzmek: Bayrağın dalgalanması

Sancak: Bayrak    /    Ocak: Aile, birey

 

     Peygamber Efendimiz (S.A.V.) Mekke’den Medine’ye hicreti sıra-sında Sevr Mağarası’nda, - İslam son bulur, yok olur, korkundaki -

Hazreti Ebu Bekir'e (R.A.): ‘‘Üzülme (Korkma), Allah bizimledir!” (Tevbe Sûresi, 40. Âyet) demişti. Bu sözden ilham alan şair, Hz. Ebu Bekir (R.A.) ile aynı üzüntüyü, korkuyu ve endişeleri yaşayan milleti-mize ‘‘Korkma!’’ diyor. Bağımsızlığımızın sembolü olan, rengini şehit-lerimizin kanından alan, şafaklarda alev gibi dalgalanan bayrağımızı en son Türk ailesi bu uğurda canını verene kadar hiçbir düşman yok edemez.  Türk Bayrağı milletime aittir ve daima öyle kalacaktır.  

 

Çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilâl! Kahraman ırkıma bir gül… ne bu şiddet bu celâl? Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl, Hakkıdır, Hakk’a tapan, milletimin istiklâl.

 

Hakk: Allah (C.C.)

Çatmak: Kızmak   /    Çehre: Yüz     

Hilâl: Ay                 /    Irk: Aynı soydan gelen millet

Celâl: Öfke            /    İstiklâl: Bağımsızlık

 

      Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra ülkemizin birçok yeri işgal edil-miştir. Bazı bölgelerde Türk Bayrağı yerine düşman ülkelerin bayrağı asılmıştır. Bu yüzden bayrağımız üzüntülüdür. Şair burada bayrağımı-za diyor ki: Uğruna canımı vereyim ne olur kaşlarını bize böyle çatma - Edebiyatımızda kaş hilâle benzetilir. - bize kızgın ve öfkeli bir yüzle bakma, Kahraman Türk Milletine bir gülümseyiver. Milletimiz tarih boyunca sen özgürce dalgalan diye kanını döktü, bak sen böyle ya-parsan sana dökülen kanlarımız helâl olmaz. Biz Allah’a (C.C.) inanan bir milletiz, bağımsızlık bizim hakkımızdır.

Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım. Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım! Kükremiş sel gibiyim; bendimi çiğner, aşarım; Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.

 

Ezel: Başı belli olmayan vakit

Zincir Vurmak: Esir Etmek

Bent: Suyun önüne çekilen set

Engin: Uçsuz bucaksız geniş yer

 

     Türk Milleti ana yurdu Orta Asya’dan Avrupa’ya kadar birçok yer-de devletler, imparatorluklar kurmuştur. Şair ‘’Ben’’ diyerek aslında Türk Milletini kastediyor. Türk Milleti geçmişte özgür yaşamıştır,

Allah’ın (C.C.) İzni’yle bundan sonra da özgür olarak yaşayacaktır. Hangi akılsız, Türk milletini esir etmek istiyormuş - Türkler ölür ancak esir olmaz.- şaşarım. Çünkü böyle bir hareket ağır bir şekilde cezalan-dırılır. Çok güçlü akan bir su gibi önüme çekilen bütün setleri aşarım. Özgürlüğümü engelleyen dağ bile olsa - Ergenekon Destanı’na atıf - onu parçalarım. Uçsuz bucaksız yeryüzüne bile sığmam, taşarım.

Garb’ın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar;

Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var.

Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir îmânı boğar, "Medeniyet!" dediğin tek dişi kalmış canavar?

 

Îmân: Allah’a (C.C.) güçlü bir şekilde inanma

Garp: Batı                    /   Serhat: Sınır         

Âfâk: Ufuk (Gözün görebildiği son nokta)

Medeniyet: Uygarlık   /  Canavar: Yırtıcı hayvan 

 

     Avrupa ülkeleri 20. yüzyılda özellikle savaş teknolojisinde çok iler-lemiştir. Şair diyor ki: Batı denen o Avrupa ülkeleri top, tüfek gibi en modern silahlar ile ülkemize saldırsa da; bizim Allah’a (C.C.) inanan, korkusuzca şehit olmayı bekleyen askerlerimiz var sınırlarımızda. Şair sonraki dizede ‘’Ulusun’’ kelimesini iki anlamda - tevriye sanatı - kul-lanıyor.   Ulusun, sen yüce bir milletsin; ulusun, yırtıcı hayvanın ba-ğırması şeklinde. Batının uygarlığı tek dişi kalmış, havlayıp gürültü çı-karmaktan başka zararı olmayan yaşlanmış yırtıcı bir hayvan gibidir. Bu yüzden Allah’a (C.C.) inanan bu millete zarar veremez ki.

Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma sakın;

Siper et gövdeni, dursun bu hayâsızca akın. Doğacaktır sana va’dettiği günler Hakk’ın…

Kim bilir, belki yarın… belki yarından da yakın.

 

Vaat: Bir işi yapmak için verilen söz

Alçak: Hain düşman (şiirde)

Siper: Korunmak için arkasına, saklanılacak yer

Hayâsızca: Utanmasızca

 

      Şair, bu mısraları yazdığı zaman, henüz savaş bitmiş değildi. Şair, bu şiiri, bu mısraları, 20 Şubat 1921’de yazmıştır. Savaş ise 15 Ekim 1922’de sona ermiştir. Şair Türk Askerine diyor ki: Düşmanların yur-duma girmesine sakın izin verme. Kurşunları, bombaları durdurmak için gerekirse vücudunu siper et, yeter ki düşmanın vatanımıza yap-tığı bu utanmasızca saldırıları durdur. Allah (C.C.) Kur’ân-ı Kerim’de mazlum olan, inanan, mücadele eden kavimlerin (milletlerin) eninde sonunda zafere ulaşacağını müjdeler. Bil ki bu zafer çok yakında sen yeter ki buna inan ve gayret göster.

Bastığın yerleri "toprak!" diyerek geçme, tanı! Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı.

Sen şehîd oğlusun, incitme, yazıktır atanı;

Verme, dünyâları alsan da, bu cennet vatanı

 

Şehîd: İslam dininde Allah (C.C.) uğrunda ölen kişi

Kefen: Ölünün gömülmeden önce sarıldığı bez

 

 

      Milletimiz 26 Ağustos 1071 yılında Malazgirt Zaferi ile Anadolu’yu vatan olarak sahiplenmeye başladı. Şair diyor ki: Toprak başka, vatan başka bir şeydir. Biz bu toprakları elde etmek, korumak için binlerce şehit verdik. Bu topraklar şehit kanı ile sulandığı için artık vatanımız-dır. Sen bu topraklar altındaki kefeni bile olmayan şehitleri - Dini ina-nışımıza göre şehitler yıkanmadan ve kefensiz bir şekilde, elbiseleriy-le gömülür. - düşün. Çünkü sen de bir şehidin soyundansın. Vatanını atalarının koruduğu gibi korumazsan, ataların incinir, üzülür. Bu gü-zel vatanı sakın ha sakın düşmanlarımıza teslim etme!    

 

Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki fedâ? Şühedâ fışkıracak, toprağı sıksan şühedâ!

Cânı, cânânı, bütün varımı alsın da Hudâ,

Etmesin tek vatanımdan beni dünyâda cüdâ.

 

Hudâ: Allah (C.C.) 

Şühedâ: Şehitler, şehit kanı

Fedâ: Bir amaç için önemli şeylerden vazgeçmek

Cânân: Sevgili               /       Cüdâ: Uzak

 

       Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (S.A.V.) “Vatan sevgisi, îmândandır.” buyurmuşlardır. Şair diyor ki: Kim bu cennet gibi - Dini inanışımıza göre şehit olanlar doğrudan doğruya cennete gider; o vakit şehitler de bu topraklarda yattığı için toprağında cennetten bir farkı yoktur. - vatan uğruna canını vermez ki? Bu topraklarda o kadar çok şehit var ki bir avuç toprağı eline alıp sıksan topraktan şehit kanı akacak. Allah’ım (C.C.) canımı, canımdan çok sevdiklerimi, tüm varlı-ğımı kaybetmeye razıyım yeter ki beni vatanımdan uzak, vatanımdan ayrı bırakma. 

 

Ruhumun senden, İlâhî, şudur ancak emeli: Değmesin ma’bedimin göğsüne nâ-mahrem eli! Bu ezanlar-ki şehâdetleri dînin temeli

Ebedî yurdumun üstünde benim inlemeli

 

İlâhî: Allah (C.C.) 

Ma’bed: İbadet edilen yer

Şehâdet: Şahitlik          /     Emel: Dilek

Nâ-mahrem: Yabancı  /     Ebedî: Sonsuza kadar

 

       Saat farkından dolayı dünyada dinmeyen tek ses ‘’Ezan Sesi’’ dir. Ezan bir yerde biter, diğer bir yerde tekrar başlar. Burada şair şehit-lerimiz adına diyor ki: Allah’ım (C.C.) senden dileğim şudur; camileri-mize, mescitlerimize düşmanların eli değmesin.  Günde beş vakit şa-hitlik yapan -

      Eşhedu en lâ İlâhe İllallah (2 defa okunur.)

      Şahitlik ederim ki Allah (C.C.) birdir.

      Eşhedü Enne Muhammeden Rasûllullah (2 defa okunur)

      Şahitlik ederim ki Hz. Muhammed (S.A.V.) Allah’ın (C.C.) Elçisi’dir.

      - Ezan sesi yurdumun üzerinde sonsuza kadar okunmaya devam etsin. Müslüman Türk yurdunda İslam Dini yok olmasın.

 

O zaman vecd ile bin secde eder –varsa- taşım; Her cerîhamdan, İlâhî, boşanıp kanlı yaşım,

Fışkırır rûh-i mücerred gibi yerden na’şım;

O zaman yükselerek Arş’a değer, belki başım.

 

Arş: Allah’a (C.C.) en yakın gökyüzü katı

Vecd: Kendinden geçecek kadar coşkulu olmak

Rûh-i mücerred: Soyut ruh

Cerîha: Yara             /       Naaş: Ceset

 

      Savaşlardaki olumsuz koşullar nedeniyle şehitlerimiz, şehit olduk-lara yerlere gömülmüşlerdir, çoğunun mezar taşı yoktur. Burada şair yine şehitlerimiz adına diyor ki: Allah’ım (C.C.) bu dileğim - Camilere düşmanların eli değmeyecek, Ezanlar dinmeyecek.-  gerçekleşirse ve o gün eğer mezarımın başında bir taşım varsa, kendinden geçerek binlerce kez şükür secdesi yapacaktır. Mutluluk gözyaşlarım savaşta aldığım yaralara karışıp akacak. Ruhum sevinçle göğe doğru yükselip, belki Arş’a - Dini inanışımıza göre şehitler Allah’a (C.C.) en yakın mer-tebede, öldüklerinden habersiz hesap gününü beklerler. -  ulaşacak.     

Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl;

Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl. Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl:

Hakkıdır, hür yaşamış bayrağımın hürriyet; Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklâl!

 

Şafak: Güneşin doğuşu (Türkçe)

Ebediyen: Sonsuza kadar

İzmihlâl: Yok olmak

Hürriyet: Özgürlük

 

    Arapçada ‘‘şafak’’ kelimesi, güneş battıktan sonraki alaca karanlığı ifade eder. Türkçede “şafak” kelimesi ise güneş doğmadan önceki alaca karanlığı ifade eder. Şair Türk Bayrağına diyor ki:  Ey şanlı bay-rağım! - İkinci kıtada bayrak nazlıydı, onuncu kıtada şanlı oldu. - Artık karanlık günler geride kaldı bizi aydınlık günler bekliyor. Sen de bu güzel günlerin müjdecisi olarak vatanımın üzerinde özgürce dalgalan. Uğrunda döktüğümüz kanlarımız da sana helâl olsun. Bayrağımı ve milletimi artık hiçbir düşman yok edemez. Bayrağım daima özgürce dalgalandın, bundan sonra da bayrağım özgürce dalgalanacaksın. Biz Allah’a (C.C.) inanan bir milletiz, bağımsızlık bizim hakkımızdır.

İstiklâl Marşı Yarışmasını Düzenleyen Kurum:

Milli Eğitim Bakanlığı - 1921

 

Yarışmaya Katılan Şiir Sayısı:

724 (Finale Âkif’in şiiriyle birlikte 7 şiir kalmıştır.)

 

Şiirin Gerçek Adı: Kahraman Ordumuza

(“İstiklâl Marşı” ismi TBMM tarafından verilmiştir.)

 

İstiklâl Marşı’mızı TBMM’de İlk Okuyan Kişi:

Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Bey

 

İstiklâl Marşı’mızın İlk Bestekârı:

Ali Rıfat ÇAĞATAY  (1924’te kabul edildi.)

 

İstiklâl Marşı’mızın Şu Andaki Bestekârı:

 Osman Zeki ÜNGÖR (1930’da kabul edildi.)

 

İstiklâl Marşı’mızın Teması: Türklerin Kahramanlığı, Bağımsızlık Aşkı

Allah’a (C.C.) Olan İnancı’dır.

 

Şiirin İstiklâl Marşı Olarak Kabul Edildiği Tarih: 12 Mart 1921

 

İstiklâl Marşı’mızın Yazıldığı Yer ve Süre: Tacettin Dergâhı, 48 Saat

 

Şiirin Ölçüsü, Türü ve Kafiye Şeması: Aruz Ölçüsü, Epik Şiir, aaaa

 

Yarışma İçin Belirlenen Ödül: 500 Lira (Âkif Bu Parayı Bağışlamıştır.)

 

         O şiir bir daha yazılmaz… Onu kimse yazamaz… Onu ben de yazamam… Onu yazmak için o günleri yaşamak lazım. O şiir artık benim değildir. O, milletin malıdır. Benim millete karşı en kıymetli hediyem budur…

        Allah (C.C.) bir daha bu millete bir İstiklâl Marşı yazdırmasın!..

                                                                                  (Mehmet Âkif ERSOY)

  

 

 

 

 

A) ANLAM BİLGİSİ

  SÖZCÜKTE ANLAM

  Sözcükte Anlam Özellikleri 

    5    6     7    8   Gerçek Anlam……………..……………….…………13

    5    6     7    8   Mecaz Anlam…………………………..…….……….13

    5    6     7    8   Yan Anlam………………………………………...……13

    5    6     7    8   Terim anlam…………………………………..….……13

 

  Sözcükler Arası Anlam Olayları

    5    6     7    8   Eş Anlamlı Kelimeler….…………………….….….16                           

    5    6     7    8   Yakın Anlamlı  Kelimeler ……….….…..........16

    5    6     7    8   Zıt Anlamlı  Kelimeler …..………..………………16

    5    6     7    8   Sesteş Anlamlı  Kelimeler .…..…………………16

    5    6     7    8   Genel ve Özel Anlamlı Kelimeler…….…...…16

    5    6     7    8   Somut Anlamlı Kelimeler…………………………17

    5    6     7    8   Soyut Anlamlı Kelimeler………………………….17

    5    6     7    8   Nicel Anlamlı Kelimeler…..…………....……….17

    5    6     7    8   Nitel Anlamlı Kelimeler……..……….…..……..17

 

  Kalıplaşmış Kelime Grupları                       

    5    6     7    8   Kalıplaşmış Güzel İfadeler..…………….……….25

    5    6     7    8   Özdeyişler………………………………………..……..25

    5    6     7    8   Atasözleri………………………………………………..26

    5    6     7    8   Deyimler.…………………………………………………26

    5    6     7    8   Yansıma Sözcükler.……………………….…..…….27

    5    6     7    8   Dolaylama………………………….…………………..27

    5    6     7    8   Güzel Adlandırma.……………..……………………27

    5    6     7    8   İkilemeler …………….……………………….………..27

 

  CÜMLEDE ANLAM 

  Cümlenin İfade Ettiği Anlam Özellikleri                             

    5    6     7    8   Öznel Cümleler ………………………….……….….38

    5    6     7    8   Nesnel Cümleler………………………….………....38

    5    6     7    8   Doğrudan Anlatımlı Cümleler……….………...38                     

    5    6     7    8   Dolaylı Anlatımlı Cümleler……………………...38                            

    5    6     7    8   İçerik Cümleleri……………………….…….………..38

    5    6     7    8   Üslup Cümleleri……………………….…….……....38

    5    6     7    8   Tanım Cümleleri……………………….…….……….38                            

    5    6     7    8   Karşılaştırma Cümleleri…………….….….………39

    5    6     7    8   Benzetme Cümleleri…………………..…….……..39

    5    6     7    8   Abartma Cümleleri…………………..….…….……39

    5    6     7    8   Kişileştirme Cümleleri…………………….….……39

    5    6     7    8   Konuşturma Cümleleri……………………..….….39                   

    5    6     7    8   Eleştiri  Cümleleri……………………………….…...40

    5    6     7    8   Öz Eleştiri Cümleleri………………………………..40

    5    6     7    8   Varsayım Cümleleri…………………………….…..40

    5    6     7    8   Tasarı Cümleleri…………………………………...…40

    5    6     7    8   Tahmin Cümleleri…………………………….…..…40                            

    5    6     7    8   Olasılık Cümleleri…………………………………....40

    5    6     7    8   Öneri Cümleleri………………………………….……40

    5    6     7    8   Onaylama Cümleleri…………………………..…..41                            

    5    6     7    8   Eşitlik Bildiren Cümleler …………………….…..41

    5    6     7    8   Tehdit Cümleleri …………………………………….41

    5    6     7    8   Hayal Ürünü Cümleler………………………….….41                            

    5    6     7    8   Aşamalı Durum Bildiren Cümleler…...……..41

    5    6     7    8   Uyarı Cümleleri.………………………………………41

    5    6     7    8   Kinaye Cümleleri………………………………….….41                                                  

    5    6     7    8   Kinayeli Söyleyiş Cümleleri……………….….….41

       

 

 

 

 

 

  Cümlenin İfade Ettiği Duygular

    5    6     7    8   Ön Yargı Cümleleri………………………………….42

    5    6     7    8   Yakınma Cümleleri………………………………….42                           

    5    6     7    8   Sitem Cümleleri………………………………………42

    5    6     7    8   Şaşırma Cümleleri…………………………………..42                            

    5    6     7    8   Hayıflanma Cümleleri……………………………..42

    5    6     7    8   Pişmanlık Cümleleri………………………………..42                            

    5    6     7    8   Özlem Cümleleri……………………………………..42

    5    6     7    8   Sevinç Cümleleri……………………………………..43

    5    6     7    8   Üzüntü Cümleleri…………….……………………..43

    5    6     7    8   Endişe Cümleleri……………………………….….…43

    5    6     7    8   Küçümseme Cümleleri...…...…………….......43

    5    6     7    8   Azımsama Cümleleri……..…………….…........43

    5    6     7    8   Beklenti Cümleleri ………….………..……………43                         

    5    6     7    8   İnkâr Cümleleri……………………….…..………….43

    5    6     7    8   Çaresizlik Cümleleri………………………………..43

    5    6     7    8   Acıma Cümleleri…………………….………….…...44                            

    5    6     7    8   Kararlılık Cümleleri ………………………………..44                            

    5    6     7    8   Kararsızlık Cümleleri……………….………….…..44

    5    6     7    8   Merak Cümleleri ………………………………….…44

    5    6     7    8   Kanıksama Cümleleri…………………..……….…44

    5    6     7    8   Bıkkınlık Cümleleri……………………..…………..44

    5    6     7    8   Karamsarlık Cümleleri…………………………….44

    5    6     7    8   Alçakgönüllülük Cümleleri……………………...44

    5    6     7    8   Beğeni Cümleleri…………………………………….44

 

  Cümleler Arasındaki Anlam Olayları                             

    5    6     7    8   Eş Anlamlı, Yakın Anlamlı Cümleler…….…56

    5    6     7    8   Karşıt Anlamlı Cümleler……………………….…56                            

    5    6     7    8   Sebep - Sonuç Cümleleri………………………..56                            

    5    6     7    8   Amaç - Sonuç Cümleleri.………………………..56                            

    5    6     7    8   Koşul - Sonuç Cümleleri……………….…………56

 

  Cümle Yorumlama         

    5    6     7    8   Cümlenin Konusu……………………………….....60

    5    6     7    8   Cümlenin Ana Düşüncesi………………………..60                            

    5    6     7    8   Cümleden Çıkarılabilecek Yargı…………….…60

    5    6     7    8   Cümleden Çıkarılamayacak Yargı…………...60

    5    6     7    8   Cümle Tamamlama…………………………………60

    5    6     7    8   Cümle Oluşturma……………………………………61

    5    6     7    8   Düşüncenin Yönünü Değişt. İfadeler….…..61

    5    6     7    8   Destekleyici ve Açıklayıcı İfadeler…………..61

    5    6     7    8   Örtülü Anlam………………………………………….61

 

  PARAGRAFTA ANLAM

  Paragrafın Anlam Yönü                     

    5    6     7    8    Paragrafın Konusu………………….………………67

    5    6     7    8    Paragrafın Ana Düşüncesi……….……………..67

    5    6     7    8    Paragrafın Yardımcı Düşünceleri…………….68

    5    6     7    8    Paragrafın Başlığı……………………………………68

    5    6     7    8    Paragrafın Anahtar Kelimeleri……..…………68

    5    6     7    8    Paragrafta Olay, Yer, Zaman ve Kişi ……….69           

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Paragrafın Yapı Yönü

    5    6     7    8   Paragrafın Bölümleri………………………….……77

    5    6     7    8   Paragraf Oluşturma…………………………….…..78

    5    6     7    8   Paragraf Tamamlama….…………………………..78

    5    6     7    8   Paragrafı İkiye Bölme ……………..…….………..79

    5    6     7    8   Paragrafın Akışını Bozan Cümle ………………79

    5    6     7    8   Paragrafın Akışını Düzenleme …………………79

    5    6     7    8   Paragrafta Soru ……………..……………………….79

    5    6     7    8   Paragrafta Kullanılan Duyular ………………..80                           

    5    6     7    8   Paragrafta Kullanılan Duygular ………….....80

    5    6     7    8   Anlatıcı Tipleri (1. ve 3.Ağız) …………….….…80

 

  Anlatım Biçimleri

    5    6     7    8   Açıklayıcı Anlatım …………………………………..88

    5    6     7    8   Tartışmacı Anlatım ………………………………...88

    5    6     7    8   Betimleyici Anlatım ………………………………..88

    5    6     7    8   Öyküleyici Anlatım ………………………………...88

 

  Düşünceyi Geliştirme Yolları                      

    5    6     7    8   Tanık Gösterme ………………………………………92

    5    6     7    8   Örneklendirme.……………………………………….92

    5    6     7    8   Sayısal Verilerden Yararlanma…………………92

    5    6     7    8   Karşılaştırma ……………….……………..…....……92

    5    6     7    8   Benzetme ……………………………………..…….….92

    5    6     7    8   Kişileştirme.………………………………………….…92

    5    6     7    8   Tanımlama ……………………………………………..92

 

  Anlatım Özellikleri

    5    6     7    8   Açıklık …………………………………………………….96

    5    6     7    8   Duruluk ………………………………...................96

    5    6     7    8   Yalınlık ……………………………………………………96                      

    5    6     7    8   Yoğunluk ………………………………………………..96                            

    5    6     7    8   Özlülük …………………………………………………..96

    5    6     7    8   Özgünlük …………………………………..............96

    5    6     7    8   Doğallık …………………………..……………………..96                            

    5    6     7    8   Tutarlılık ………………….……………………………..97

    5    6     7    8   Sürükleyicilik …………………….…………………...97

    5    6     7    8   Akıcılık ……………………..………………………….…97

    5    6     7    8   Kalıcılık ……………………………………………….….97

    5    6     7    8   Ulusallık …………………………………………….……97                   

    5    6     7    8   Evrensellik  ……………………………………………..97

    5    6     7    8   Çağdaşlık ….………………………..…………………..97

 

 

  5N 1K

    5    6     7    8   ………..……………………………………………….…..100

 

  TABLO VE GRAFİK YORUMLAMA

    5    6     7    8   ……………………………………………………….….…103

 

 

 

 

 

B) YAZIM BİLGİSİ

  SES BİLGİSİ

  Genel Kavramlar

    5    6     7    8   Ses……………………………………………………..…109

    5    6     7    8   Harf…………………….………………………………..109                           

    5    6     7    8   Hece……………………………………………………..109

    5    6     7    8   Dil……………………..…………………………….……109                            

    5    6     7    8   Alfabe……………………..……………………………109

    5    6     7    8   Öz Türkçe Kelimeler……………..……….……..109  

    5    6     7    8   Ünlü Harfler……….…………………………………109

    5    6     7    8   Ünsüz Harfler….….…………………………………109

 

  Ses Olayları                         

    5    6     7    8   Büyük Ünlü Uyumu………….……………………110

    5    6     7    8   Küçük Ünlü Uyumu..……………………………..110

    5    6     7    8   Ünlü Düşmesi……………………………………….110

    5    6     7    8   Ünlü Türemesi……….…………………………....110

    5    6     7    8   Ünlü Daralması……………………………………..110                            

    5    6     7    8   Ulama…………..………………………………………110

    5    6     7    8   Ünsüz Yumuşaması……………………………….111

    5    6     7    8   Ünsüz Serleşmesi…….……………………………111                            

    5    6     7    8   Kaynaştırma…….……………………………………111                            

    5    6     7    8   Ünsüz Türemesi…….……………………………..111

    5    6     7    8   Ünsüz Düşmesi…….……………………………….111

    5    6     7    8   N/B Çatışması……………………………………….111

 

   YAZIM KURALLARI

    5    6     7    8   Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler-1….…116

    5    6     7    8   Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler-2….…117

    5    6     7    8   Sayıların Yazımı…….……………………………...118

    5    6     7    8   Kısaltmaların Yazımı………….………………….118

    5    6     7    8   ‘’De’’nin Yazımı…………………………………….119

    5    6     7    8   ‘’Ki’’nin Yazımı………………………………………119

    5    6     7    8   ‘’Mi’’nin Yazımı…………………………………….119

    5    6     7    8   Pekiştirmelerin Yazımı………………………….119                            

    5    6     7    8   Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler……….....120

    5    6     7    8   Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler………………121

    5    6     7    8   Yazımı Karıştırılan Kelimeler-1……………..122

    5    6     7    8   Yazımı Karıştırılan Kelimeler-2……………..123

 

  NOKTALAMA İŞARETLERİ

    5    6     7    8   Nokta( . )………………………………………………130

    5    6     7    8   Virgül( , )……………………………………….………130

    5    6     7    8   Noktalı Virgül ( ; )………………………………….131

    5    6     7    8   İki Nokta ( : )…….…………………………………..131

    5    6     7    8   Kısa Çizgi ( - )….……………………………………..131

    5    6     7    8   Soru İşareti ( ? )…………………………………….132

    5    6     7    8   Tırnak İşareti ( “ ” )……………………………….132

    5    6     7    8   Ünlem İşareti ( ! )………………………………….132

    5    6     7    8   Üç Nokta ( ... )……………………………………….132

    5    6     7    8   Yay Ayraç (   )……………………………………..…133

    5    6     7    8   Kesme İşareti ( ’ )………………………………….133

    5    6     7    8   Eğik Çizgi ( / )………………………………………..133

    5    6     7    8   Uzun Çizgi ( — )…………………………………….134

    5    6     7    8   Köşeli Ayraç ( [ ] )………………………………….134

    5    6     7    8   Tek Tırnak İşareti ( ‘ ’ )………………………….134

    5    6     7    8   Denden İşareti ( " )……………………………….134

 

 

 

 

 

 

C) DİL BİLGİSİ

  SÖZCÜĞÜN YAPISI

  Temel Kavramlar

    5    6     7    8   Kök (Fiil, İsim)…..…..………………………....….143

    5    6     7    8   Ek (Çekim, Yapım).………………………………..143

 

  Yapı Bakımından Sözcükler

    5    6     7    8   Basit Sözcükler…..….………..……………………145

    5    6     7    8   Türemiş Sözcükler.……………….................145                           

    5    6     7    8   Birleşik Sözcükler….……….......................145

 

  KELİME TÜRLERİ

  İSİMLER

    5    6     7    8   Varlıklara Verilişine Göre İsimler…….…...150

   5    6     7    8   Varlıkların Niteliğine Göre İsimler ……..…150

    5    6     7    8   Varlıkların Sayısına Göre İsimler……….….150

    5    6     7    8   Varlıkların Yapısına Göre İsimler…….…...150

 

  İsimlerin Anlam Özellikleri

    5    6     7    8   İsim Tamlamaları…………………………….......151

    5    6     7    8   İsimlerde Küçültme…..…………………………..151

    5    6     7    8   İsim Çekim Ekleri……………………….………….151

 

  SIFATLAR

    5    6     7    8   Niteleme Sıfatları……………………………......158

    5    6     7    8   Belirtme Sıfatları…………………………..………158                            

    5    6     7    8             İşaret Sıfatları……………………………….158

    5    6     7    8             Sayı Sıfatları………………………..………..158

    5    6     7    8             Belgisiz Sıfatlar….………………………….158

    5    6     7    8             Soru Sıfatları………………….……………..158

 

  Sıfatların Anlam Özellikleri

    5    6     7    8   Sıfat Tamlaması…………………….………...…..159                  

    5    6     7    8   Adlaşmış Sıfat ……………………...……………..159

    5    6     7    8   Sıfatlarda Küçültme………………………...…..159                  

    5    6     7    8   Sıfatlarda Pekiştirme …………….……………..159

    5    6     7    8   Sıfatlarda Derecelendirme….………………..159

 

  ZAMİRLER

  Sözcük Durumundaki Zamirler

    5    6     7    8   Kişi Zamirleri……………………….…….…...…….165                  

    5    6     7    8   İşaret Zamirleri………………..….….……...…….165                  

    5    6     7    8   Belgisiz Zamirler.……………..…..………...…….165                  

    5    6     7    8   Soru Zamirleri……………………….………...……165                  

 

  Ek Durumundaki Zamirler

    5    6     7    8   İyelik  Zamirleri…………………….………...…….165                  

    5    6     7    8   İlgi Zamirleri……………………..….………...…….165                  

 

  ZARFLAR

    5    6     7    8   Durum Zarfları..……..……………………...…….171                  

    5    6     7    8   Zaman Zarfları..……..……………………...…….171                  

    5    6     7    8   Yer - Yön Zarfları……..………….………...…….171                  

    5    6     7    8   Miktar Zarfları………..……………………...…...171                  

    5    6     7    8   Soru Zarfları……….…..……………………...…...171                  

 

 

 

 

 

  EDATLAR

    5    6     7    8  …………………..…………………………....……..…..176                  

 

  ÜNLEMLER

    5    6     7    8   ……………………………………..…………..…………176                  

 

  BAĞLAÇLAR

    5    6     7    8   ………………………………………………………….….177                

 

  FİİLLER

  Anlamlarına Göre Fiiller

    5    6     7    8   İş Fiilleri ..……..……………….……………....…..181                  

    5    6     7    8   Durum Fiilleri..……..…………..…………...…..181                  

    5    6     7    8   Oluş Fiilleri………..…………………..……....…..181                  

 

  Fiillerin Genel Özellikleri

    5    6     7    8   Fiiller (-mek, -mak)……….………….………..…184

    5    6     7    8   Fiillerde Kip (Haber, Dilek)………..………….184

    5    6     7    8   Fiillerde Şahıs (Tekil, Çoğul)…..……………..184

    5    6     7    8   Çekimli Fiiller (Fiil+ Kip Eki+ Şahıs Eki)….184

    5    6     7    8   Fiillerde Olumsuzluk (-me, -ma)……….....184

    5    6     7    8   Fiillerde Soru (-mı, -mi)…………………….....184

 

  Fiillerde Kip

  Haber Kipleri

    5    6     7    8   Görülen Geçmiş Zaman Kipi (-di)………….184

    5    6     7    8   Öğrenilen Geçmiş Zaman Kipi (-miş)…….184

    5    6     7    8   Şimdiki Zaman Kipi (-yor)………….……….…184

    5    6     7    8   Gelecek Zaman Kipi (-ecek)…………….….…184

    5    6     7    8   Geniş Zaman Kipi (-e,-er)………………..….…184

 

  Dilek Kipleri

    5    6     7    8   Gereklilik Kipi (-meli)…………………………….184

    5    6     7    8   Şart Kipi (-se)…………………………….………….184

    5    6     7    8   İstek Kipi (-e)..………………….……….………….184

    5    6     7    8   Emir Kipi (    )..…….…………………….………….184

 

  Ek Fiil

    5    6     7    8   İsimleri Yüklem Yapan Ek Fiil……….........192

    5    6     7    8   Filleri Birleşik Zaman Yapan Ek Fiil….…….192

 

  Fiillerde Zaman Değişimi

    5    6     7    8   ………………………………………………………..…..198

 

  Fiillerde Yapı                            

    5    6     7    8   Basit Fiiller…….………………………….………….201

    5    6     7    8   Türemiş Fiiller…….………………….….………….201

    5    6     7    8   Birleşik Fiiller……..………………….….………….201

    5    6     7    8          Yard. Fiille Kurulan Birl. Fiiller………...201

    5    6     7    8          Kurallı Birleşik Fiiller……….………….…..201

    5    6     7    8          Anl. Kaynaşmış Birl. Fiiller…….….….…201

 

   Fiilimsiler  

    5    6     7    8   İsim Fiiller………………………….……………….…206

    5    6     7    8   Sıfat Fiiller………………………….………..…….…206

    5    6     7    8   Zarf Fiiller…………………………….……………….206

 

 

 

 

 

 

 

  CÜMLENİN ÖGELERİ

  Temel Ögeler

    5    6     7    8   Yüklem………………………………………………….217

    5    6     7    8   Özne.…………………………………………………….217

    5    6     7    8               Gerçek Özne.……..……………………….217

    5    6     7    8               Gizli Özne.……..……………………………217

    5    6     7    8               Sözde Özne.……..…………………………217

 

  Yardımcı Ögeler

    5    6     7    8   Nesne……………………………………………………217

    5    6     7    8               Belirtisiz Nesne..…………………………217

    5    6     7    8               Belirtili Nesne……………………...…….217

    5    6     7    8   Yer Tamlayıcısı………………………………………217

    5    6     7    8   Zarf Tamlayıcısı………….…………………….…..217

    5    6     7    8             Durum Zarfları..…..…..……………….….217                 

    5    6     7    8             Zaman Zarfları..………....…………….….217

    5    6     7    8             Yer - Yön Zarfları……..…….………….….217

    5    6     7    8             Miktar Zarfları………..………..…………..217                  

    5    6     7    8             Soru Zarfları……….…..………………….…217                  

       

  Cümlenin Ögeleri ile İlgili Açıklamalar

    5    6     7    8   Cümlede Vurgu……………………………………..219

    5    6     7    8   Cümlede Ara Söz……………..………………..….219

    5    6     7    8   Cümle Dışı Unsur……….…………………….…..219

    5    6     7    8   Cüml. Ögel. Buld. Yönelik Sorular………...219

 

  FİİLLERDE ÇATI

    5    6     7    8   Öznelerine Göre Fiil Çatıları…………………..227

    5    6     7    8   Nesnelerine Göre Fiil Çatıları………………...227

 

  CÜMLE TÜRLERİ

    5    6     7    8   Yükleminin Türüne Göre Cümleler………..234

    5    6     7    8   Yükleminin Yerine Göre Cümleler….……..234

    5    6     7    8   Anlamlarına Göre Cümleler…………..……...235

    5    6     7    8   Yapılarına Göre Cümleler……………………….235

 

  ANLATIM BOZUKLUKLARI

    5    6     7    8   Gereksiz Sözcük Kullanılması………………..246 

    5    6     7    8   Bir Sözc. Yanlış Anl. Kullanılması…………..246

    5    6     7    8   Anl. Çeliş. İfad. Bir Arada Kullanılması…..246

    5    6     7    8   Söz Dizimi Yanlışlığı……….……………………..246

    5    6     7    8   Anlam Belirsizliği…………………………………..246

    5    6     7    8   Mantık ve Sıralama Yanlışlığı……….……….247

    5    6     7    8   Deyim ve Atasözü Yanlışlığı……………………247

    5    6     7    8   Özne - Yüklem Uyuşmazlığı.…………………..247

    5    6     7    8   Özne Eksikliği……………………..……….………..247

    5    6     7    8   Nesne Eksikliği……………………..……….………..247

    5    6     7    8   Tümleç Eksikliği……….…………..……….……….248

    5    6     7    8   Yüklem, Ekeylem ve Fiilimsi Eksikliği……..248

    5    6     7    8   Tamlama Yanlışlıkları…………………..………..248

    5    6     7    8   Çatı Uyumsuzluğu………………………..………..249

    5    6     7    8   Ek Yanlışlığı……….………………………..………..249

    5    6     7    8   Bağlaç Yanlışlığı……….…………………..……….249

 

 

 

 

 

  D) SÖZ SANATLARI VE EDEBİ TÜRLER

  SÖZ SANATLARI

    5    6     7    8   Mecaz…………………………….…………………….263

    5    6     7    8   Ad Aktarması………………….…………………….263                        

    5    6     7    8   Cinas…………………………………………………….263

    5    6     7    8   Dolaylama………..………………………………….263                            

    5    6     7    8   Kinaye………………………………………………….263

    5    6     7    8   Karşıtlık………………………….…………………….263                        

    5    6     7    8   Kişileştirme…………………….…………………….263

    5    6     7    8   Konuşturma…..……………….…………………….263                            

    5    6     7    8   Abartma…..…………………….…………………….263

    5    6     7    8   Benzetme….…..……………….…………………….263                            

 

  EDEBİ TÜRLER

  Düzyazı Türleri 

    5    6     7    8   Hikâye……………………………….…………………268

    5    6     7    8   Roman……………………………….…………………268

    5    6     7    8   Masal………………………………….………………..268

    5    6     7    8   Fabl…………………………………….………………..268

    5    6     7    8   Destan………………………………….………………269

    5    6     7    8   Efsane…………………………………….…………….269

    5    6     7    8   Tiyatro…………………………………….……………269

    5    6     7    8   Fıkra (Güldürü Yazısı)….…………….………….269

    5    6     7    8   Anı…………………………………………….…………269

    5    6     7    8   Röportaj…………………………………….…………270

    5    6     7    8   Biyografi…………………………………….…………270

    5    6     7    8   Otobiyografi……………………………….………..270

    5    6     7    8   Gezi Yazısı…………………………………….………270

    5    6     7    8   Günlük………………………………………….………270

    5    6     7    8   Sohbet………………………………………….………271

    5    6     7    8   Deneme………………………………………….…….271

    5    6     7    8   Fıkra (Köşe Yazısı)……….………………….…….271

    5    6     7    8   Makale…………………………………………….……271

    5    6     7    8   Eleştiri……………………………………………….….271

    5    6     7    8   Bilmece…………………………………………………272

    5    6     7    8   Tekerleme…………………………………………….272

    5    6     7    8   Haber Yazısı………………………………………….272

    5    6     7    8   Dilekçe………………………………………………….272

    5    6     7    8   Tutanak…………………………………………………272

    5    6     7    8   Mektup…………………………………………………273

    5    6     7    8   İlan……………………………………………………….273

    5    6     7    8   Reklam………………………………………………….273

 

  Şiir Bilgisi

    5    6     7    8   Şiir……………………………………………………….281

    5    6     7    8   Şiirde Konu.……………………………………….…281

    5    6     7    8   Şiirde Ana Duygu…………..……………….….…281

    5    6     7    8   Şiirde Redif ve Kafiye……………….……..……281

    5    6     7    8   Şiirde Ölçü…………….…………………….….……281

    5    6     7    8   Şiir Türleri……………..………………….…….……282

    5    6     7    8   Şiirde Kafiye Şeması………………….…….……282

 

  TÜRKÇESİ VARKEN!

    5    6     7    8   …………………………..................................285

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

         SÖZCÜKTE ANLAM

Sözcükte Anlam Özellikleri

Gerçek (Temel) Anlam: Bir kelimenin aklımıza ilk gelen anlamıdır. Kelimelerin, sözlükte yer alan ilk anlamlarıdır.

*Altınyayla bugün çok soğuktu.                             *Kadıncağız sıcaktan bayıldı.                        *Dolap çok ağırdı, taşıyamadık.

*Gözlüğünün çerçevesi biraz inceydi.                   *Boş sürahiyi buraya getir.                            *Su aldığımız kuyu fazla derindi.

 

 

 

 

 

Mecaz Anlam: Bir sözcüğün gerçek anlamından bütünüyle uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır.

*Bizi orada soğuk karşıladılar.                               *O, beden eğitimi dersine bayılıyor.          *Dedesi ağır bir ameliyat geçirdi.

*Çorumlu komşularımız ince insanlardı.              *Artık boş sözlerine inanmıyorum.             *Hemen derin bir uykuya daldı.

 

 

 

 

 

Yan Anlam: Benzetmeden veya yakıştırmadan doğmuştur. Yan anlamın her zaman gerçek anlamla alakası vardır. Genellikle insanlara  ya da hayvanlara ait organ adlarının cansız varlıkların adlandırılmasında kullanılmasıyla ortaya çıkar.

*Tarağın dişleri teker teker kırıldı.             *Ayakkabının burnu sökülmüş.                      *Kitapları lütfen dolabın gözüne bırak!

*Bu masanın ayağını kim boyadı?              *Sivas’ın göbeğinde kapkaç yapılmış.           *Kapının kolu bir anda elimde kaldı. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

Terim Anlam: Bilim, sanat, meslek ve spor alanlarındaki bazı kavramları belirten sözcüklerdir.

*Perde kapanınca seyirciler alkışladı. (Tiyatro)          *Şimdi, sıfatları bulun. (Dil Bilgisi)        *Adam narkozla bayıldı. (Tıp)
*Boylamlar arası saat farkı 4 dakikadır. (Coğrafya)   *Neden penaltı vermedi? (Futbol)       *Notalara çok çalışmalı. (Müzik)

 

 Futbol Terimleri           Güreş Terimleri                Tıp Terimleri                 Dil Bilgisi Terimleri           Matematik Terimleri         

*Gol  *Tuş  *Bakteri *Yüklem  *Üçgen

*Ofsayt  *Köprü  *Tümör *Zamir  *Artı

 

Coğrafya Terimleri       Fen Bil. Terimleri              Sinema Terimleri         Müzik Terimleri                Tiyatro Terimleri         

*Dağ  *Çözelti   *Aktör  * Akort  *Dekor

*Akarsu  *Devre  *Gala  * Melodi  *Sahne

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CÜMLELER

GERÇEK

MECAZ

YAN

TERİM

 

CÜMLELER

GERÇEK

MECAZ

YAN

TERİM

Tonus ilçesinde zeki çocuklar var.

X

 

 

 

Okulda başarılı olabileceğimi biliyordum.

 

 

 

 

Aklından bir sayı tut, şimdi bırak gitsin.

 

 

 

 

Uçağın kanadı havada parçalanmış.

 

 

 

 

Sınavı kazanınca burnu büyüdü.

 

 

 

 

İğnenin gözünden ipliği geçiremedi.

 

 

 

 

Uzay bileti almak için kuyrukta bekledi.

 

 

 

 

Ağır eşyaları sakın kaldırma.

 

 

 

 

O tatlı yılları çok özlüyorum.

 

 

 

 

Aldığım sazın kulağı kırıktı.

 

 

 

 

Çocuk dirseğini kapıya çarptı.

 

 

 

 

Kapıyı ardına kadar açtı.

 

 

 

 

Tiyatroda erkek oyunculara aktör denir.

 

 

 

 

Yaş odunları hemen kurutalım.

 

 

 

 

Bağlaçlar konusunu haftaya göreceğiz.

 

 

 

 

Herkes sahnede onu hayranlıkla izledi.

 

 

 

 

Besinler kan yoluyla hücrelere taşınır.

 

 

 

 

Türkçede sekiz ünlü vardır.

 

 

 

 

Bıçakla meyveleri ince ince kesmişti.

 

 

 

 

Tatlı yiyeceklere karşı alerjisi var.

 

 

 

 

Şişe yere düştü, boğazı kırıldı.

 

 

 

 

Beni görünce havalara uçtun.

 

 

 

 

Arkadaşım kaybolan parasını arıyordu.

 

 

 

 

Çok tatlı bir çocukları vardı.

 

 

 

 

Lokma karın doyurmaz, şefkat artırır.

 

 

 

 

Borcun yoksa kefil ol.

 

 

 

 

Güreşçimiz, finalde rakibini tuşla yendi.

 

 

 

 

Kuru bir hayat sürmeyi istemiyordu.

 

 

 

 

Komşular zamanla birbirine ısındı.

 

 

 

 

Sandalyenin ayağı bir anda kırıldı.

 

 

 

 

Adamcağızın kolu alçıdaydı.

 

 

 

 

Botlarının burnu yırtıktı.

 

 

 

 

Boğazı çok ağrıyor hastanın.

 

 

 

 

Güreşçinin yaptığı elense rakibini sarstı.

 

 

 

 

Irmak burada birçok kola ayrılmış.

 

 

 

 

Dilim sıcaktan dolayı sızladı.

 

 

 

 

Torbanın ağzı kapalı değildi.

 

 

 

 

Akrabaları onun sırtından geçiniyordu.

 

 

 

 

Öcün iyisi, bağışlamaktır.

 

 

 

 

Balon gürültüyle patladı.

 

 

 

 

Marangozlukta çırak iyice pişti.

 

 

 

 

Sobanın dirseği çürük, duman çıkarıyor.

 

 

 

 

Komşumuz bana içini döktü.

 

 

 

 

Kapının dili sıkışmış.

 

 

 

 

Biraz sonra toprak bir yola girdik.

 

 

 

 

Kırıkkale’nin göbeğinden ev almış.

 

 

 

 

Düzce’nin insanları bizi sıcak karşıladılar.

 

 

 

 

İç Anadolu’da geniş platolar var.

 

 

 

 

Bugün açıları çizmeyi öğrendik.

 

 

 

 

Masanın gözünde dosyalar var.

 

 

 

 

Kuşun kanadı neden kırıldı?

 

 

 

 

Dün gece sıcaktan uyuyamadım.

 

 

 

 

Düşman artık yenilmişti.

 

 

 

 

Ovanın üstünde yüzlerce koyun var.

 

 

 

 

Bahçedeki ağaçlar sararmıştı.

 

 

 

 

Geminin burnu iskeleye çarptı.

 

 

 

 

Yorganın yüzünü değiştirmek için geldi.

 

 

 

 

En sevdiği renkler beyaz ve kırmızıydı.

 

 

 

 

Rakip takım penaltı kaçırdı.

 

 

 

 

Ekvator, Dünya'yı iki eşit parçaya böler.

 

 

 

 

Düşüncelerinizi çürütmek istemezdim.

 

 

 

 

Savaşta kılıç ödünç verilmez.

 

 

 

 

Mikroskopla hücre zarını inceledik.

 

 

 

 

O adam çok yüzsüzdür, uzak dur.

 

 

 

 

Güvenme varlığa, düşersin darlığa.

 

 

 

 

Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir.

 

 

 

 

Ayakkabısının burnu aşınmıştı.

 

 

 

 

Kaleci, penaltıdan iki gol attı.

 

 

 

 

Kuru çamaşırları topla.

 

 

 

 

Olayın üzerini hemen örtmüşler.

 

 

 

 

Hepimiz sinirden patladık.

 

 

 

 

Bebeğin üstünü battaniye ile örtmüşler.

 

 

 

 

Dolaptaki meyveler çürümüş.

 

 

 

 

Ağır ağır demeli, çabuk çabuk yemeli.

 

 

 

 

Sıfatlar konusuyla ilgili soruyu yapamadı.

 

 

 

 

Kâğıtların hepsini tek tek yaktı.

 

 

 

 

Serum takılınca hasta gözünü açtı.

 

 

 

 

Telefonda çalan melodi ile uyandı.

 

 

 

 

Dedesinin başında sarık vardı.

 

 

 

 

Sırtımda hafif bir ağrı oluştu.

 

 

 

 

Çözeltiler konusunda zorlanıyordu.

 

 

 

 

Filmi izlemek istemiyorum.

 

 

 

 

Elimdeki bardak aniden düştü.

 

 

 

 

Bu işlerde çok dirsek çürüttük.

 

 

 

 

Saat ve dakikalar arasına nokta konur.

 

 

 

 

O çok temiz kalpli bir insandır.

 

 

 

 

Çocuğun cimrilik damarı tuttu.

 

 

 

 

Portre notaların yazıldığı şekildir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CÜMLELER

GERÇEK

MECAZ

YAN

TERİM

 

CÜMLELER

GERÇEK

MECAZ

YAN

TERİM

Tarağın dişleri kırılmış.

 

 

 

 

Çarşamba günü Ebrar’ı ziyaret edeceğiz.

 

 

 

 

Dörtgenler konusunu iyi anladık.

 

 

 

 

Okumak için sıkıntılara katlanmalıyız.

 

 

 

 

Ayağında eski bir spor ayakkabı var.