4.sınıf sosyal bilgiler milli mücadele dönemi konu özeti

4.sınıf sosyal bilgiler milli mücadele dönemi konu özeti dosyası 10-09-2019 tarihinde İlköğretim-4 kategorisinin.
Açıklama 4.sınıf sosyal bilgiler milli mücadele dönemi konu özeti
Kategori 4. Sınıf Sosyal Bilgiler
Gönderen emel05
Eklenme Tarihi 10-09-2019
Boyut 22.48 K
İndirme 1
Dosyaya puan ver
5 / 5 (toplam 1 oy)


MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ

*Mustafa Kemal Atatürk’ün ilk askeri başarısı Trablusgarp Savaşıdır ve rütbesi binbaşıya yükselmiştir.

1. DÜNYA SAVAŞI

C:\Users\win 7\AppData\Local\Temp\Rar$DIa0.701\ataturkunimzasi.gif*İttifak Devletleri                          İtilaf Devletleri

    Osmanlı Devleti                                            İngiltere

    Almanya                                                        Fransa

    Avusturya-Macaristan                                  Rusya

    Bulgaristan                                                   İtalya

                                                                        Yunanistan

*Çanakkale Savaşı Çanakkale’ den geçip İstanbul’ u almayı planlayan İtilaf Devletleri Çanakkale’ de bozguna uğradı. Çanakkale Savaşı’ nda Anafartalar Savunması sırasında atılan bir bombadan sıçrayan şarapnel, M.Kemal’ in göğsüne isabet etti. Ancak bu parça cebinde bulunan saate isabet ettiği için  M.Kemal yara almadı. Bu savaştaki üstün başarılarından ötürü M.Kemal’ in rütbesi albaylığa yükseltildi.

        “Size ben taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimize başka kuvvetler ve komutanlar gelebilir.” Mustafa Kemal bu tarihi emri Çanakkale Savaşı’nda verdi.

 

*Birinci Dünya Savaşı’ nın sonucu ne oldu?

Savaşın uzaması, insan ve malzeme yetersizliği nedeniyle zor durumda kaldık.Osmanlı Devleti’ nin içinde bulunduğu İttifak Devletleri savaşı kaybetti. Osmanlı Devleti de 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Ateşkes Antlaşması’ nı imzalamak zorunda kaldı.

*Mondros Ateşkes Antlaşması: Bu antlaşmaya göre ordumuzun büyük bölümü, silahlarına el konularak dağıtıldı. Ulaşım ve haberleşme araçlarına el kondu. Çanakkale ve İstanbul boğazları İtilaf Devletleri’ nin kontrolüne geçti. İtilaf devletleri gerekli gördüğü her yeri işgal edebilecekti.

*Mondros Ateşkes Antlaşması’ na dayanarak;

 İngilizler: Musul- İstanbul                     Fransızlar: Adana, Antep, Maraş, Urfa

 İtalyanlar: Antalya, Konya               Yunanlılar: İzmir ve çevresini işgal etti.

 

*Halkımızın bu işgallere tepkisi; Halkımız işgalleri asla kabul etmeyerek işgallere karşı direnişe geçti. Kuva-yı Milliye (Ulusal Kuvvetler) birlikleri kuruldu. Böylece bölgesel direnişler oluştu. Kuva-yı Milliye hareketleri tek başına yeterli olmadı. Çünkü düşman birliklerinin malzemesi ve desteği bize göre çok fazlaydı.

*Mustafa Kemal, İstanbul Boğazı’ nda düşman gemilerini görünce;meşhur “Geldikleri gibi giderler.” sözünü söylemiştir.Bu söz kurtuluşa olan inancı ve kararlılığını göstermektedir.

 

MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ

 

*Mustafa Kemal, milli mücadeleyi başlatmak için yaptığı hazırlıklar ; 19 Mayıs 1919’ da Samsun’ a gelerek Kurtuluş Savaşı’ nı başlatmış oldu. M.Kemal Paşa, Samsun’ dan  sonra milli birliği ve beraberliği sağlamak amacıyla Havza ve Amasya’ da genelgeler yayınladı. Erzurum ve Sivas’ta kongre düzenledi. Bütün bunları milli birlik için yaptı.

*Kongrelerden sonra; Mustafa Kemal, Temsil Heyeti ile birlikte 27 Aralık 1919’ da Ankara’ ya gelerek Milli Mücadele’ yi buradan yönetti. 23 Nisan 1920’ de TBMM açıldı. TBMM’ de Mustafa Kemal meclis başkanı seçildi ve geçici bir hükümet kuruldu. Bu hükümet TBMM Hükümeti adını aldı ve başkan olarak da Mustafa Kemal seçildi.

 

DOĞU CEPHESİ’NDE Ermenilerle savaştık. Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuzun kahramanca mücadelesi ile  savaşı kazandık. Ermenilerle Gümrü Antlaşması imzalandı (2 Aralık 1920). Böylece Kars ve çevresi Ermenilerden geri alındı. Gümrü Antlaşması, TBMM Hükümetinin ilk askerî ve siyasi başarısıdır.

 

GÜNEY CEPHESİ’ NDE Adana, Maraş, Antep ve Urfa’ ya giren Fransızlar, bölgede yaşayan Ermenilerle de işbirliği yaptılar. Bunun üzerine Türk halkı Kuva-yı Milliye birlikleri oluşturarak kendini savunmaya başladı. Fransızlar ve Ermeniler milletimizin bu kararlı mücadelesi karşısında işgal ettikleri bölgelerimizden çekilmek zorunda kaldılar. TBMM hükümeti subaylar ve savaş malzemesi göndererek bu mücadeleyi destekledi. TBMM,  düşmana karşı gösterdikleri cesaret ve yiğitlik nedeniyle Antep’ e “Gazi”,  Maraş’ a “Kahraman”, Urfa’ ya ise “Şanlı” unvanlarını vererek, bu şehirlerimizin kahramanlıklarını ölümsüzleştirdi.

 

BATI CEPHESİ’ NDE Yunanlılarla savaştık. Yunanlılar İngilizlerden aldıkları destekle Ankara’ yı ele geçirmek ve TBMM’ ni dağıtmak için İzmir’i işgal edince, Yunan ordusunun ilerleyişini ilk olarak Kuvayı Milliye birlikleri durdurmaya çalıştı. Bu birlikler yetersiz kalınca TBMM tarafından düzenli ordu oluşturuldu.

Batı Cephesi’ nde Yapılan Savaşlar

        I. ve II. İnönü Savaşları: Albay İsmet Paşa (İnönü) komutasındaki ordumuz, düşmanı geri püskürttü. Bu zafer milletimizin moralini yükseltti. Zafere olan inancını artırdı. Mustafa Kemal İsmet Paşa’ ya “Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin ters giden talihini de yendiniz.” Mesajını göndererek bu başarının önemini vurguladı.

 

      Kütahya – Eskişehir Savaşları:Bu savaşı kaybettik ve hemen arkasından Tekalif-i Milliye Emirleri yayınlandı. Halk, imkânları ölçüsünde orduya bir çift çorap, bir takım çamaşır, bir çift çarık bağışladı. Ardından Sakarya Savaşı hazırlıkları başladı. Meclis Mustafa Kemal’e başkomutanlık yetkisi verdi.

 

          Sakarya Savaşı: Bu savaş, ordumuzun zaferiyle sonuçlandı. TBMM, kazandığı bu zafer nedeniyle, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’ya Mareşal rütbesini ve Gazi unvanını verdi.

 

        Büyük Taarruz (Başkomutanlık Meydan Savaşı): Mustafa Kemal “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’ dir. İleri!” emrini vermiştir. Bu savaş, Yunan ordusunun ağır yenilgisiyle sonuçlandı. Yunanlıları İzmir’e kadar kovalayıp İzmir’de denize döktük.Bu savaşın ardından Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı.

 

       Mudanya Ateşkes Antlaşması ile TBMM Hükûmeti’ ni Batı Cephesi komutanı İsmet Paşa temsil etti. Bu antlaşma ile İstanbul, boğazlar ve Doğu Trakya savaş yapmadan geri alındı. Mudanya Ateşkes Antlaşması’ nın ardından İsviçre’ nin Lozan kentinde Lozan Barış Antlaşması imzalandı.

 

          Lozan Barış Antlaşması ile tüm dünya yeni Türk devletinin varlığını ve bağımsızlığını kabul etti. Devletimizin sınırları büyük ölçüde belli oldu. Böylece Kurtuluş Savaşı’ mız kazanılmış ve sona ermiş oldu.

Kurtuluş Savaşı’ ndan sonra Mustafa Kemal’ e göre yeni Türk devletinin başkenti Ankara olmalıydı. Ankara, Kurtuluş Savaşı’ nın merkeziydi ve güvenli bir yerdeydi. Ayrıca Türk milletinin birliğini temsil eden TBMM de burada bulunuyordu. İşte bu özellikleri nedeniyle Ankara, 13 Ekim 1923’ te çıkarılan yasayla başkent olarak kabul edildi. 29 Ekim 1923 günü “Yaşasın Cumhuriyet!” sesleri arasında Cumhuriyet ilan edildi.Seçimin sonucunda Gazi Mustafa Kemal, Türkiye Cumhuriyeti’ nin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Genç cumhuriyetin kalkınması için pek çok devrimler ve yenilikler yaptı.